Xem kinh, học giáo lý, nhưng không thực hành không bao giờ thấy. Thượng Đế trong ta. Có khối óc mới xác nhận Thượng Đế. Có khối óc mới xác nhận một vị Phật. Có khối óc mới xác nhận ma quỉ. Hỏi chứ: khối óc này sao hay dữ vậy? Hiểu được cái này mới hiểu cái kia. Không hiểu cái này không bao giờ hiểu cái kia. Cho nên, hiểu một mặt không hiểu hai mặt. Trong sanh có tử, trong tử có sanh, nhưng mà người ta nói "sanh là sanh, tử là tử". Họ cũng có lý do vậy. Nhưng mà trong sanh có tử. Anh thấy con ruồi, anh giết nó, rồi anh lấy kính hiển vi anh dòm, nó còn phát triển nữa. Anh giết chết rồi, khoa học giết hết trọi ruồi, không còn con nào, bây giờ mặt mũi con ruồi vẫn hiện diện trên mặt đất. Tại sao? Ai tạo nó ra? Chiều sâu của mọi việc, con người không thể hiểu được. Chính anh mang cái xác này, anh mượn con mắt để xem, để thức; anh mượn cái mũi để anh hít, để anh thức. Anh mượn lời nói để anh thức; anh nghe để anh thức, anh suy tư để anh thức... Chung quy, cái vốn của anh là thanh tịnh và sáng suốt mà thôi. Nhưng mà anh chưa thấy rõ cái vốn của anh làm sao anh thấy rõ sự sáng suốt của Thượng Đế được! Chính mình phê bình mình mà phê bình không nổi, làm sao phê bình Thượng Đế.

Cho nên con người còn ở trong hạn hẹp và sai lầm. Khi chúng ta thanh tịnh rồi, chúng ta mới thấy. Những câu hỏi anh hỏi hôm nay là tôi đã hỏi nhiều người trước kia, khi tôi tu. Tôi cũng ở trong chổ đó. Tôi thấy rõ rồi. Bây giờ tôi chỉ biết rằng tôi thua Thượng Đế. Tôi thấy Thượng Đế là vô cùng, làm biết bao nhiêu việc trong một giây phút, trong lúc chúng ta không làm gì mà chúng ta chỉ có phê bình mà thôi. Cho nên "tu mà thiếu tu" là vậy. Mang danh tu mà thiếu tu, vì không có thực hành để thấy rõ chính mình, làm sao thấy được nguyên năng của mọi sự việc. Cho nên đau khổ vẫn còn đau khổ. Tăm tối vẫn còn tăm tối. Chúng ta phải xác nhận điều đó để tìm sự sáng suốt vô cùng của chính mình.

Tất cả chúng ta đang mượn. Anh không biết ngày mai anh chết, hay ngày mốt anh chết, hay bao lâu anh sẽ chết. Phải anh mượn không? Nếu anh là toàn năng, anh hiểu hết, thì anh có thể quyết định cái ngày chết, giờ chết của anh. Anh không có khả năng đó. Tôi cũng không có khả năng đó. Chúng ta đang mượn và đang học. Chúng ta là một học viên của càn khôn vũ trụ, đang tiến. Cho nên khoa học đang tìm, tìm, tìm... Tìm cái này biến tới cái kia, cái kia biến tới cái nọ... Vẫn tìm hoài. Những nhà khoa học tìm ra được, cười ha há, sung sướng, nhưng mà ngày mai thấy nó biến qua cái khác rồi. Phải tìm nữa. Vô cùng tận, thấy chưa?